Unch Unch Majha Jhoka | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

उंच उंच माझा झोका

उंच उंच माझा झोका, झोका बांधला आकाशाला
झोका चढता-उतरता झाला पदर वारा वारा


झोक्याला देते वेग पाय टेकून धरणीला
लाल मातीच्या परागाचा रंग चढतो पावलाला

झोका चढतो पूर्वेवर, जाईजुईंनी सावरीला
दंवा-धुक्याचा शुभ्र साज अंगावरती चढविला

झोका चढतो पश्चिमेला, वेल लालन देते तोल
मोकळ्या केसांमधे गुंफी सनया लाललाल

झोका चढतो उंच उंच, पाय पोचती मेघांवरती
इंद्राच्या डोहावरी लाल पाखरें पाण्या येती

झोका चढतो उंच उंच, मला थांबता थांबवेना
गुंजेएवढे माझे घर त्याची ओळख आवडेना

_ इंदिरा संत

Bandhale mi Bandhale | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

बांधले मी बांधले

बांधले मी बांधले, इंद्राचे तोरण बांधले
शिंपण घातले, चाफ्याचे शिंपण घातले


उन्हाचे पाटव नेसले, टाकले
वार्‍याचे पैंजण घातले, फेकले
डोळ्यांत काजळ, केवडा, अत्तर
लावले, पुसले

हर्षाचे हिंदोळे सोडले, बांधले
मयूर मनाचे रुसले, हासले
हिंदोळे हर्षाचे, मयूर मनाचे
हासले, नाचले

दिसला, लपला, चकोर मनाचा
फुलला, ढळला, बहर चंद्राचा
लामण सूर्याचा, श्रावण नेत्राचा
विझले, तेवले

_ इंदिरा संत

Baal Utare Angani | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

बाळ उतरे अंगणी

बाळ उतरे अंगणी बाळ उतरे अंगणी
बाळ उतरे अंगणी, आंबा ढाळतो साऊली
चिमुकल्या पायांखाली सारी मखमल सावळी


बाळ उतरे अंगणी, खाली वाकली सायली
हाती बाळाच्या यावीत फुले, फुलांची डहाळी

बाळ उतरे अंगणी, भान कशाचे ना त्याला
उंचावून दोन्ही मुठी कण्या शिंपितो चिऊला

बाळ उतरे अंगणी, कसे कळाले चिऊला
भरभरा उतरून थवा पाखरांचा आला

धिटुकल्या चिमण्यांची बाळाभोवती खेळण
चिमुकल्या अंगणाची बाळाभोवती राखण

_ इंदिरा संत

Dara Bandhata Toran | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

दारा बांधता तोरण

दारा बांधता तोरण घर नाचले नाचले
आज येणार अंगणी सोनचाफ्याची पाउले


भिंती रंगल्या स्वप्‍नांनी झाल्या गजांच्या कर्दळी
दार नटून उभेच, नाही मिटायाची बोली

सूर्यकिरण म्हणाले घालु दारात रांगोळी
शिंपू पायावरी दंव म्हणे वरून पागोळी

भरू ओंजळ फुलांनी बाग म्हणेल हरून
देईन मी आशीर्वाद केळ म्हणाली हासून

येरझारा घाली वारा गंध मोतिया घेउनी
सोनचाफ्याची पाउले आज येतील अंगणी

_ इंदिरा संत

Kadhi kuthe na bhetanar | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

कधी कुठे न भेटणार

कधी कुठे न भेटणार
कधी न काहि बोलणार

कधी कधी न अक्षरात
मन माझे ओवणार

निखळे कधी अश्रू एक
ज्यात तुझे बिंब दिसे
निखळे निःश्वास एक
ज्यात तुझी याद असे

पण तिथेच ते तिथेच
मिटुनि ओठ संपणार
व्रत कठोर हे असेच
हे असेच चालणार

_ इंदिरा संत

Ithe vedana | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

इथे वेदना

इथे वेदना लालतांबडी
इथे बधिरता संगमरवरी


इथे उकळते रक्त तापुनी
बेहोशी अन येथे काळी

दुखणे बसले चिंध्या फाडित
गर गर फिरती त्याचे डोळे

नसांनसातुन
घुमते त्याचे हास्य भयानक

उरल्या सुरल्या रक्त कणांतुन
समोर त्याच्या करते नर्तन

एक आठवण त्या प्रलयाची
हे कथ्थक… त्या मुद्रा…..
अन ते खर्जातले कंपन

– इंदिरा संत

Ali bagh gai gai | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

आली बघ गाई गाई

आली बघ गाई गाई शेजारच्या अंगणात
फुललासे निशिगंध, घोटाळली ताटव्यात


आली बघ गाई गाई, चांदण्यांचे पायी चाळ
लाविले का अवधान ऐकावया त्यांचा ताल?

आली बघ गाई गाई, लावी करांगुली गाली
म्हणुन का हसलीस उमटली गोड खळी

आली बघ गाई गाई, लोचनांचे घेई पापे
म्हणून का भारावले डोळे माझ्या लाडकीचे?

आली बघ गाई गाई कढितसे लांब झोका
दमलीस खेळूनिया झाक मोतियांच्या शिंपा

_ इंदिरा संत

Pustakatali Khun Karaya | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

पुस्तकांतली खूण कराया

पुस्तकांतली खूण कराया
दिले एकदा पीस पांढरे;

पिसाहुनि सुकुमार कांहिसे
देतां घेतां त्यांत थरारे.

मेजावरचे वजन छानसे
म्हणुन दिला नाजूक शिंपला;
देतां घेतां उमटे कांही
मिना तयाचा त्यावर जडला.

असेच कांही द्यावे घ्यावे
दिला एकदा ताजा मरवा;
देतां घेतां त्यातं मिसळला
गंध मनांतिल त्याहुन हिरवा.

__ इंदिरा संत

Raktamadhye Odh Matichi | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

रक्तामध्ये ओढ मातीची

रक्तामध्ये ओढ मातीची
मनास मातीचे ताजेपण

मातीतून मी आले वरती
मातीचे मम अधुरे जीवन

कोसळताना वर्षा अविरत
स्नानसमाधी मध्ये डुबावे
दवांत भिजल्या प्राजक्तापरि
ओल्या शरदामधी निथळावे

हेमंताचा ओढुन शेला
हळूच ओले अंग टिपावे
वसंतातले फुलाफुलांचे
छापिल उंची पातळ ल्यावे

ग्रीष्माची नाजूक टोपली
उदवावा कचभार तिच्यावर
गर्द वीजेचा मत्त केवडा
तिरकस माळावा वेणीवर

आणिक तुझिया लाख स्मृतींचे
खेळवीत पदरात काजवे
उभे राहुनी असे अधांतरी
तुजला ध्यावे, तुजला ध्यावे

__ इंदिरा संत

Babhali | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

बाभळी

लवलव हिरवीगार पालवी
काट्यांची वर मोहक जाळी


घमघम करिती लोलक पिवळे
फांदी तर काळोखी काळी

झिरमिर झरती शेंगा नाजूक
वेलांटीची वळणे वळणे

त्या सार्‍यातूनी झिरमिर झरती
रंग नभाचे लोभसवाणे

कुसरकलाकृती अशी बाभळी
तिला न ठावी नागर रिती

दूर कुठेतरी बांधावरती
झुकून जराशी उभी एकटी

अंगावरती खेळवी राघू
लागट शेळ्या पायाजवळी

बाळ गुराखी होऊनीया
मन रमते तेथे सांज सकाळी

येथे येऊन नवेच होऊन
लेऊन हिरवे नाजूक लेणे

अंगावरती माखूनी अवघ्या
धुंद सुवासिक पिवळे उटणे

_इंदिरा संत

Kadh | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

कढ

कुणी निंदावे त्यालाही
करावा मी नमस्कार

कुणी धरावा दुरावा
त्याचा करावा सत्कार

काही वागावे कुणीही
मीच वागावे जपून
सांभाळण्यासाठी मने
माझे गिळावे मीपण

कित्येकांना दिला आहे
माझ्या ताटातील घास,
कितिकांच्या डोळ्यातील
पाणी माझ्या पदरास!

आज माझ्या आसवांना
एक साक्षी ते आभाळ
मनातील कढासाठी
एक अंधार प्रेमळ

__इंदिरा संत

Lihitana | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

लिहिताना

अडखळे लिहिताना
हात कधी अवचित

आणि निरखून डोळे
पहातात अक्षरात

कानावेलांटीचा डौल,
मोड तशी अक्षराची
कधी द्यावी, कधी नाही
रेघ अक्षरावरची

नकळत उमटली
कुणाची ही काय तऱ्हा
इवल्याशा रेषेमाजी
भावजीवनाचा झरा

नव्हेतच अक्षरे ही;
स्मृतीसुमनांचे झेले
एकाएका अक्षरात
भावगंध दरवळे

म्हणूनीच लिहिताना
अवचित थांबे हात;
धुके तसे आसवांचे
उभे राही लोचनांत

__इंदिरा संत

Gavatfula | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

गवतफुला

रंगरंगुल्या, सानसानुल्या,
गवतफुला रे गवतफुला;

असा कसा रे सांग लागला,
सांग तुझा रे तुझा लळा.

मित्रासंगे माळावरती,
पतंग उडवित फिरताना;
तुला पाहिले गवतावरती,
झुलता झुलता हसताना.

विसरुनी गेलो पतंग नभिचा;
विसरून गेलो मित्राला;
पाहुन तुजला हरवुन गेलो,
अशा तुझ्या रे रंगकळा.

हिरवी नाजुक रेशिम पाती,
दोन बाजुला सळसळती;
नीळ निळुली एक पाकळी,
पराग पिवळे झगमगती.

मलाही वाटे लहान होऊन,
तुझ्याहुनही लहान रे;
तुझ्या संगती सडा रहावे,
विसरून शाळा, घर सारे.

__इंदिरा संत

Sangava | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

सांगावा

किती धाडला सांगावा:
मला येऊनिया न्यावे;

चोळमोळा झाला जीव,
किती त्याला शिणवावे!

किती पाहिली मी वाट
असे सांगावे धाडून;
केली कितीद तयारी
सारे काही आवरून

अंगणात संमार्जन,
दारा सतेज तोरण,
सारविल्या भुईवरी
स्वस्तिकाचे रेखाटण;

चूलबोळकी, बाहुल्या
दडपिल्या पेटाऱ्यांत;
लख्ख लख्ख सारे काही
निघायच्या तयारीत.

कसा नसेल पोचला
एक सांगावा येथून?
कसे नसेल ठाऊक
इथे मोजते मी क्षण?

दक्षिणेच्या झंझावाता,
कधी येणार धावत :
माझे मातीचे हे घर
कधी घेणार मिठीत?

__इंदिरा संत

Dola vatuli Sampena | Indira Sant | Marathi Kavita

Indira Sant
(Born: 4 January 1914, Died: 2000)

डोळा वाटुली संपेना

इथे रंगली पंगत
मिटक्यांची भुरक्यांची,
साधासुधा माझा हात
बाळजीभ अमृताची


इथे चालला अभ्यास
इथे झाली भातुकली,
गोष्टी, गाणी नि मस्करी
खोली भरून राहिली

इथे घडले पतंग
इथे फिरला भोवरा,
इथे हदगा मांडला
इथे खुडला मोगरा

खेळा-शाळेच्या मागून
दूर दूर दिसाकाठी,
सांजावता, दारामधे
कमरेला घट्ट मिठी

दिसामाशी वाढताना
घर झाले हे लहान,
पालवीत पंख नवे
गेली त्याच दारातून!

सांज टळली तरीही
दार लावावे वाटेना,
"वळेल का कुणी मागे?"
डोळा वाटुली संपेना...

संपावया हवी वाट,
लावावया हवा दिवा,
पोटासाठी मुकाट्याने
हवा टाकायला तवा!

__इंदिरा संत