Arth leuni pahile akshar | Guru Thakur | Marathi Kavita

अर्थ लेउनी पहिले अक्षर

अर्थ लेउनी पहिले अक्षर
कधी उमटले कळले नाही,
करी घेतला वसा न चुकला
पाउल मागे वळले नाही


सुन्न खिन्न कातर एकांती
सोबत माझी अक्षर झाले
थिजलो जेव्हा सभेत भरल्या
तिथेही धावून अक्षर आले
कुठ्ला हा अनुबंध म्हणावा?
कोडे मजहे सुटले नाही

होऊन अश्रू कधी ओघळ्ले
कधी सांत्वने घेउन आले
रणरणत्या मध्यान्ही वेडा
मेघ होऊनी भिजवून गेले
आली गेली कैक वादळे
विण नात्यांची टिकली नाही

गेली उलटुन युगे अता त्या
अनुबंधासही अंकुर फुटले
प्रश्न अताशा पडे जगाला
मी कुठला अन अक्षर कुठले
परस्परांतच असे मिसळ्लो
नुरले आता विरळे काही

_ गुरु ठाकूर


Reference: guruthakur.in

Shwasanchya talawari | Guru Thakur | Marathi Kavita

श्वासांच्या तालावरी

श्वासांच्या तालावरी स्वप्नांचे झुंबर हाले
आशेच्या लयकारीवर जगण्याचा चाळा चाले,


हव्यास नव्या दिवसाचा कधी पाठलाग ना सोडी
अन आस उद्याची वेडी थकलेले पाउल ओढी,

ती पहाट नाही दूर अंतरातून कोणी बोले
आशेच्या लयकारीवर जगण्याचा चाळा चाले,

झाकल्या मुठीतुन वाळू निसटावी तसेच होते
किती बांधून ठेवू म्हटले आयुष्य फरारी होते,

सरणाच्या फांदीवरही पालवी कोवळी डोले
आशेच्या लयकारीवर जगण्याचा चाळा चाले,

पाहिला जाळून तरीही सुंभाचा पीळ सुटेना
जगण्याचा तसाच गुंता गुरफटला जीव निघेना,

उसवावे तरी किती हे गुरफटणे नियमीत झाले
आशेच्या लयकारीवर जगण्याचा चाळा चाले

_ गुरु ठाकूर


Reference: guruthakur.in

Kar have tevadhe waar | Guru Thakur | Marathi Kavita

कर हवे तेवढे वार

नशिबास कर हवे तेवढे वार म्हणालो
मानणार ना तरी कधी मी हार म्हणालो,


केला सौदा संकटांसवे आणि व्यथेला
खुशाल यावे उघडे आहे दार म्हणालो,

रिचवुन सारे तुडुंब प्याले अपमानाचे
दगाबाज दु:खालाही आभार म्हणालो,

खेळवुनी मज अखेर जेव्हा नियती दमली
डाव नवा मांडुन तिला तैयार म्हणालो,

रडलो नाही लढलो, भिडलो आयुष्याला
राखेतुनही उठलो अन याल्गार म्हणालो

_ गुरु ठाकूर


Reference: guruthakur.in

Mi fasalo mhanuni | Sandeep Khare | Lyrics | Marathi Kavita

मी फसलो म्हणूनी

मी फसलो म्हणूनी हसूदे वा चिडवूदे कोणी
ती वेळच होती वेडी अन् नितांत लोभसवाणी


ती उन्हे रेशमी होती, चांदणे धगीचे होते
कवितेच्या शेतामधले ते दिवस सुगीचे होते
संकेतस्थळांचे सूर त्या लालस ओठी होते
ती वेळ पूरीया होती, अन् झाड मारवा होते

आरोहा बिलगायाचा तो धीट खुळा अवरोह
भरभरून यायचे तेंव्हा त्या दृष्ट नयनींचे डोह
डोहात तळाशी खोल वर्तमान विरघळलेले
अन् शब्दांच्या गाली पाणी थोडेसे ओघळलेले

ती हार असो वा जीत, मज कुठले अप्रूप नाही
त्या गंधित गोष्टीमधला क्षण कुठला विद्रूप नाही
ती लालकेशरी संध्या निघताना अडखळलेली
ती निघून जातानाही, बघ ओंजळ भरूनी ओली

_ संदीप खरे [by Sandeep Khare]

[संदीप : या कवितेविषयी थोडंसं सांगतो...की हातामधून हात सुटून जातो, ................
पण जे काही थोडे क्षण एकमेकांच्या वाट्याला आलेले असतात, ..........
ते मात्र मनामध्ये अमर होऊन रहातात. ......
आणि या क्षणांकडे बघून जे म्हणावसं वाटतं, ती ही कविता ]

Ek hoti thammabai | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

एक होती ठम्माबाई 

एक होती ठम्माबाई
तिला सोशल वर्कची घाई
रात्रंदिवस हिंडत राही
पण वर्कच कुठे उरले नाही


वर्क थोडे बाया फार
प्रत्येकीच्या घरची कार
नोकर - शोफर - बेरा - कुक
घरात आंबून चालले सुख

घराबाहेर दुःख फार
करीन म्हणते हलका भार
कार घेऊन निघते रोज
हरेक दुःखावरती डोज -

पाजीन म्हणतेः पिणार कोण ?
सगळ्या जणींना करते फोन
'' मला कराल का हो मेंबर ?''
'' अय्या , सॉरी , राँग नंबर !''

'' सगळ्या मेल्या मारतात बंडल ''
म्हणून स्वतःच काढते ' मंडळ '!

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Mi rahato punyat | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

मी राहतो पुण्यात

मी राहतो पुण्यात
म्हणजे विद्वत्तेच्या 'ठाण्या'त.
इथल्या मंडईचे देखील विद्यापिठ आहे.


आणि विद्यपीठाची मंडई झाली आहे.
बोलणे आ इथला धर्म आहे
आणि ऎकणे हा दानधर्म आहे.

म्हणून वक्ते उपदेश करतात
आणि स्रोते उपकार करतात.
उपचारांना मात्रा जागा नाही.

कवीता फाडण्याच्या मंत्र
दोन टोके पानांची
दोन चिमटी बोटांच्या
एक कागद गाण्याच्या
दुसरे दिवशी वाण्याच्या
मोडा तोडा ओढा

एक दऊत फोडा
एक पाय खुर्चीचा
एक पाय टेबलाचा
दोन घाव घाला
कवी खाली आला
गाणे चोळामोळा
पावसात जाऊन खेळा!

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Prashna | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

प्रश्न

आताशा बुडणा-या सुर्याला
'बराय उद्या भेटू'

असे म्हणाला की तो मला म्हणतो,
'कशावरून?
मधल्या रात्रीची
तुला अजूनही इतकी खात्री आहे?
'सुर्य आता म्हातारा झालाय.'

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Vatasavitri | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

वटसावित्री : १

'वटेश्वरा, पुढल्या जन्मोजन्मी मला
'ह्यां' च्या समोरच्या बि-हाडातल्या

बाईच्या जन्माला घाल....'

---------------------------------------------

वटसावित्री : २

'वटेश्वरा, हे
आज तुझ्या बुध्यांला गुंडळलेलं
सुत उद्या पहाटे मी
उलंटं फिरवून घरी परत नेणार आहे.
तेव्हा आजचं सुत हे एक नुसतचं
बंडल आहे हे ध्यानात ठेव.'

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Sutaka | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

सुटका

बहात्तर कादबं-या लिहिणारी
माझी थोर साहित्यिक आत्या दम्याने
पंच्याहत्तराव्या वर्षी वारली
तेव्हा 'सुटली' म्हणायच्या
ऎवजी तुम्ही 'सुटलो' म्हणालात...

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Kay re devaa | Sandeep Khare | Lyrics | Marathi Kavita

Sandeep Khare

(Born: 13 May 1973, Pune, Maharashtra)

काय रे देवा...

आता पुन्हा पाऊस येणार
आकाश काळ निळ होणार

मग मातीला गंध सुटणार
मग मध्येच वीज पडणार
मग तुझी आठवण येणार
काय रे देवा...

मग ती आठवण कुणाला दाखवता नाही येणार
मग मी ती लपविणार
मग लपवूनही ते कुणालातरी कळावस वाटणार
मग ते कुणीतरी ओळखणार
मग मित्र असतील तर रडणार
नातेवाईक असतील तर चिडणार
मग नसतच कळल तर बर अस वाटणार
आणि या सगळ्याशी तुला काहीच घेण देण नसणार..

मग त्याच वेळी नेमका दूर रेडिओ चालू असणार
मग त्यात एखाद जुन गाण लागलेल असणार
मग त्याला एस. डी . वर्मन नी चाल दिलेली असणार
मग ते साहीर नी गायलेल असणार
मग ते लतानी गायलेल असणार
मग तू ही नेमका आत्ता हेच गाण एकत असशील तर.. असा प्रश्न पडणार
मग उगाच छातीत काहीतरी हूर हूरणार
मग ना घेण ना देण
पण फूकाचे कंदील लागणार
काय रे देवा...

मग खिडक्यांचे गज थंडगार होऊन जाणार
मग त्याला आकाशाची आसव लगडणार
मग खिडकीत घट्ट बांधून ठेवलेल्या आपल्या पालथ्या मुठीवर ते टपटपणार
मग पाच फूट पाच इंच देह अपुरा अपुरा वाटणार
मग ऊर फुटून जावस वाटणार
छाताडातून ह्रदय काढून त्या शुभ्र धारांखाली धरावस वाटणार
मग सारच कस मुर्खासारख उत्कट उत्कट होत जाणार
पण तरीही श्वासांची लय फक्त कमी जास्त होत जाणार
बंद नाही पडणार
काय रे देवा...

पाऊस पडणार
मग हवा हिरवी होणार
मग पानापानात हिरवळ दाटणार
मग आपल्या मनाच पिवळ पान मोडून हिरव्यात शिरू पाहणार
पण त्याला ते नाही जमणार
मग त्याला एकदम खर काय ते कळणार
मग ते ओशाळणार
मग पुन्हा शरीराशी परत येणार
सरदी होऊ नये म्हणून देहाला वाफ घ्यायला सांगणार
चहाच्या पाण्यासाठी फ्रिजमध्ये कूडंमूडलेल आल शोधणार
एस . डी , च गाणही तोपर्यंत संपलेल असणार
रेडिओचा स्टॉक भरलेला असणार
मग तिच्या जागी ती असणार
मग माझ्या जागी मी असणार
कपातल वादळ गवती चहाच्या चवीने पोटात निपचीत झलेल असणार

पाऊस गेल्या वर्षी पडला
पाऊस यंदाही पडतो
पाऊस पुढल्या वर्षीही पडणार
काय रे देवा...

_ संदीप खरे [by Sandeep Khare]

Pakshanishtha | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

पक्षनिष्ठा

पंचवीस मार्क कमी पडून नापास
झालेले चिरंजीव तिर्थरूपांना म्हणाले,
'मी पहिल्यापासूनच मार्क्सविरोधी गटात आहे.'

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Yein Swapnat Mitlya Dolyat | Sandeep Khare | Me Gato Ek Gane | Lyrics | Marathi Kavita

Sandeep Khare

(Born: 13 May 1973, Pune, Maharashtra)

Album: Me Gato Ek Gane

Artists: Sandeep Khare

येईन स्वप्नात

येईन स्वप्नात मिटल्या डोळ्यात घेशील का मला?
तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?

सांग तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?

वेड हसण्याची वेड दिसण्याची वेड रुसण्याची ग
वेड्या चंद्राची वेड्या ता-यांची रात्र वेडाची ग
वेड्या प्रश्नाच वेड उत्तर देशील का मला?
तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?

माझ्या नेत्रात माझ्या गात्रात मनात माझिया
तुझ्या गंधाचा तुझ्या छंदाचा उधाणे पुरिया
तुझ्या भरतिचा चंद्र नवतिचा करशिल का मला?
सांग तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?

बघ जरा एकदा , ऐक माझ्या फुला
मौन माझे आता सांग बघते तुला
तुच स्वप्नातली चंद्रिका साजिरी
तुच सत्यातली मोहिनी लाजरी

अभ्र विरताना रात्र ढळताना येशिल का जरा?
कोणी नसताना काही कळताना येशिल का जरा?
तुझ्या नावात माझ्या नावाला घेशिल का जरा?
सांग तुझ्या मनाच गुलाबी फुल देशिल का मला?

_ संदीप खरे [by Sandeep Khare]

Thank you | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

थ्यंक्यु

निळ्या तळ्याच्या काठावरचा बगळा
एका अपुर-या चित्राला मदत करायला,

काळ्या ढगाच्या दिशेने उडाला...
मी त्या बगळ्याल्या 'थ्यंक्यु' म्हणालो.

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Door deshi gela baba | Sandeep Khare | Aggobai Daggobai | Lyrics | Marathi Kavita

Sandeep Khare

(Born: 13 May 1973, Pune, Maharashtra)

Song: Doordeshi Gela Baba

Singer: Sandeep Khare

Album: Aggobai Daggobai

दूरदेशी गेला बाबा

दूरदेशी गेला बाबा... गेली कामावर आई
नीज दाटली डोळ्यात , परि घरी कुणी नाही !! ध्रु !!


कसा चिमणासा जीव , कसाबसा रमवला
चार भिंतित धावुन दिसभर दमवला
'आता पुरे! झोप सोन्या..' कुणी म्हणतच नाही !! १ !!

कशासाठी कोण जाणे देती शाळेमध्ये सुट्टी ?
कोणी बोलायाला नाही...कशी व्हावी कट्टी-बट्टी ?
खेळ ठेवले मांडून ... परि खेळगडी नाही !! २ !!

दिसे खिडकीमधुन जग सारे , दिशा दाही
दार उघडुन तरी तिथे धावायचे नाही
फार वाटे जावे परी - मुठीमध्ये बोट नाही !! ३ !!

नीज दाटली डोळ्यात , परि घरी कुणी नाही
दूरदेशी गेला बाबा......

_ संदीप खरे [by Sandeep Khare]

Lakshan | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

लक्षण

मी केलेला केक
पण 'बकुळाबाईंनी पाठवला'

म्हटल्यावर, 'बेकार आहे' म्हणत
अख्खा मटकवलात
तेव्हाच मी तुमचं लक्षण
ओळखलं.

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Gazzal | Sandeep Khare | Marathi Kavita

Sandeep Khare

(Born: 13 May 1973, Pune, Maharashtra)

गझल

जुबा तो डरती है कहने से
पर दिल जालीम कहता है

उसके दिल में मेरी जगह पर
और ही कोई रहता है ॥ धृ ॥

बात तो करता है वोह अब भी
बात कहाँ पर बनती है
आदत से मैं सुनती हूँ
वोह आदत से जो कहता है ॥ १ ॥

दिलमें उसके अनजाने
क्या कुछ चलता रहता है
बात बधाई की होती है
और वोह आखें भरता है ॥ २ ॥

रात को वोह छुपकेसे उठकर
छतपर तारे गिनता है
देख के मेरी इक टुटासा
सपना सोया रहता है ॥ ३ ॥

दिलका क्या है,
भर जाये या उठ जाये,
एक ही बात...
जाने या अनजाने
शिशा टूटता है तो टूटता है ॥ ४ ॥

_ संदीप खरे [by Sandeep Khare]

Halli | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

हल्ली

हल्ली पुर्वीसारखे माझा
चेहरा टवटवीत दाखवणारे
आरसे मिळेनासे झाले आहेत.

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Ghungur | Pu La Deshpande | Marathi Kavita

Pu La Deshpande - Purushottam Laxman Deshpande.

(Born: 8 November 1919, Died: 12 June 2000)

घुंघुंर

आणि मध्यरात्री.....
जेव्हा तारका खेळून दमल्या नव्हत्या

एकच सारेमय दूरवर भुंकत होता
नाक्यावरच्या पोलीस डुलक्या घेत होता
त्या वेळी तुझे घुंघुंर ऎकू आले.
अधांराच्या दालनातून
तुझ्या घुंघूंराच्या नादाने रातकिडे दचकले...
पण मी नाही दचकलो...
मी काय रातकिडा आहे?

_ पु. ल. देशपांडे [By Pu La Deshpande]

Love Letter | Sandeep Khare | Marathi Kavita

लव्हलेटर

लव्हलेटर लव्हलेटर म्हणजे लव्हलेटर असतं
सरळ जाऊन बोलण्यापेक्ष इझी आणि बेटर असतं

गोड गुलाबी थंडीतला गोड गुलाबी स्वेटर असतं
घुसळ घुसळ घुसळलेल्या मनामधलं बटर असतं

लव्हलेटर लव्हलेटर म्हणजे एक सॉंग असतं
ज्यातला कंटेंट राईट आणि ग्रामर नेहमीच रॉंग असतं
सुचत नाही तेव्हा तुमच्या हार्ट मधली पेन असतं
आणि जेव्हा सुचतं तेव्हा नेमकं खिशात पेन नसतं
पटलं तर पप्पी आणि खटकलं तर खेटर असतं!

लव्हलेटर लव्हलेटर म्हणजे रेअर हॅबिट असतं
वरती वरती लायन आतून भेदरलेलं रॅबिट असतं
शक्य शक्य हातांमधून थथरणारा वर्ड असतं
नुकतंच पंख फ़ुटलेलं क्युट क्युट बर्ड असतं
होपफ़ुल डोळ्यांमधलं ड्रॉप ड्रॉप वॉटर असतं!!

लव्हलेटर लव्हलेटर म्हणजे ऍग्रीमेंट असतं
५०% सर्टन आणि ५०% चं जजमेन्ट असतं
ऑपोनन्टच्या स्ट्रॅटेजीवर पुढचं सगळं डिपेन्ड असतं
सगळा असतो थेट सौदा काहीसुद्धा लेन्ड नसतं
हार्ट देऊन हार्ट घ्यायचं सरळ साधं बार्टर असतं!!

लव्हलेटर लव्हलेटर म्हणजे एक ड्रीम असतं
लाईफ़च्या पेस्ट्रीवरचं स्वीट स्वीट क्रीम असतं
अर्धं अर्धं प्यावं असं शहाळ्यामधलं वॉटर असतं
तिसयासाठी नाहीच असं अगदी प्रायव्हेट मॅटर असतं!

_ संदीप खरे [by Sandeep Khare]

Vakalya disha phulun | Grace | Manikrao Sitaram Godghate | Marathi Kavita

Grace - Manikrao Sitaram Godghate
(Born: 10 May 1937, Died: 26 March 2012)

वाकल्या दिशा फुलून

वाकल्या दिशा फुलून स्‍निग्ध रंग सावळा,
या फुलांत या सुरांत चंद्र घालतो गळा


पावले अशी सलील नादती कुठून नाद,
मी क्षितिज वाहतो तरी जुळे न शब्द, गीत

दु:ख एक पांगळे जशी तरूंत सावली,
या उरांत पेटलीस, का उन्हास काहिली

असे कसे सुने सुने मला उदास वाटते,
जशी उडून पाखरे नभांत चालली कुठे

_ ग्रेस [Grace - Manikrao Sitaram Godghate]